وبلاگ گردشگری
» جاذبه های گردشگری - کاخ توپکاپی استانبول
جاذبه های گردشگری - کاخ توپکاپی استانبول
شهر استانبول یا قسطنطنیه سابق، مهمترین شهر توریستی ترکیه می باشد که جمعیتی بالغ بر 15 میلیون نفر دارد. این شهر که در قسمت شمالی ترکیه قرار گرفته است، از شمال به دریای سیاه و از جنوب به دریای مرمر متصل شده است و از طریق تنگه بسفر به دو قسمت اروپایی و آسیایی تقسیم می شود. آبوهوای این شهر چهار فصل است و دارای تابستانهای گرم و زمستانهای سرد همراه با بارش باران و برف است
توپکاپی (Topkapi) مشهورترین کاخ استانبول است و این بنای زیبایی که امروز مشاهده می کنید، به معنای حقیقی از آب و آتش گذشته تا این روزها را ببینید. کاخ توپکاپی استانبول از کاخهای محبوب پادشاهان عثمانی بوده است؛ 400 سال از 624 سال پادشاهی عثمانی مقر خاندان سلطنتی عثمانی بوده است. ولی این کاخ نیز از دمدمی مزاج بودن پادشاهان عثمانی در امان نبود و به مرور که پادشاهان تصمیم گرفتند در سواحل بسفر اقامت نمایند، بنابراین کاخ توپکاپی هم از چشم پادشاهان افتاد و کاخ دلما باغچه نور چشمی آنها شد.
این جابهجایی از شکوه کاخ توپکاپی چیزی کم نمیکند. کارشناسان یونسکو بر طبق معیارهای جهانی این سازمان کاخ توپکاپی را بهترین نمونه از مجموعه کاخهای دوران عثمانی میدانند. این کاخ در سال 1985 جای خود را در فهرست میراث جهانی یونسکو محکم کرد و هنوز هم یکی از پر بازدیدترین کاخهای استانبول می باشد.
چرا بازدید از کاخ و موزه توپکاپی پیشنهاد می شود؟
- نخستین کاخی است که در دوره عثمانی ساخته شد.
- یکی از بناهای میراث جهانی یونسکو به شمار می آید.
- بزرگ ترین و قدیمی ترین کاخ دنیا محسوب می شود.
- این کاخ اهمیت خاصی برای مسلمانان دارد، چرا که یادگاری هایی از پیامبر را در خود نگه داشته است.
تاریخچه کاخ توپکاپی
در طول امپراتوری ۶۰۰ ساله عثمانی حدود ۳۰ سلطان از همین کاخ توپکاپی به اداره امور و سرزمین خود پرداختند که این دوران نزدیک به ۴ قرن طول کشید تا اینکه کاخ دلمه باغچه بنا شد. در سال های نخست دهه ۱۴۵۰، چند سالی از فتح قسطنطنیه گذشته بود که سلطان محمد دوم فرمان ساخت کاخ توپکاپی را داد و در سال ۱۴۷۸ اقامتش در کاخ آغاز شد. پس از مرگ او و طی حکومت سلاطین بعدی همواره به وسعت کاخ و سبک معماری های آن افزوده شد. گفته می شود حدود ۱۰۰۰ تا ۴۰۰۰ نفر در این کاخ زندگی می کردند که نزدیک به ۳۰۰ نفر آن ها فقط در حرمسرای کاخ ساکن بودند.
مطلب مرتبط
بر بلندای پاریس- جایی که تاریخ و زیبایی به هم میپیوندند معماری کاخ توپکاپی
معماری کاخ توپکاپی اکثر مؤلفههای معماری خاورمیانهای در خود دارد که ساخت اولیه آن شامل یک عمارت دنبالهدار با ایوانی بزرگ بود و ساخت آن در سال 1470 به اتمام رسیده است. دروازه اصلی یا باب همایون به سمت میدان سلطان و مسجد ایاصوفیه ساخته شده است و برج و باروهای قصر واقع در دروازه دوم یا باب السلام هم در حدود سال 1480 به بنای اصلی اضافه شدهاند. دروازه دیگری هم به نام دروازه سعادت یا باب السعد هم بعدها به بخش دیگری از مکانهای مهم قصر مثل خزانهداری اضافه شدند.
قسمت های مختلف کاخ توپکاپی استانبول
می گویند کسانی از توپکاپی بازدید کنند که به معماری و تاریخ علاقه مند می باشند. در اینجا با هم در قسمتهای گوناگون توپکاپی قدم می زنیم تا ببینیم در بازدید از آن چه قسمتهایی را خواهیم دید. کاخ توپکاپی در سال 1924 و به دستور آتاتورک به شکل موزه در آمد و بازدید عموم برای قسمتهای زیادی از توپکاپی آزاد شد.
دروازه اول و دوم کاخ توپکاپی
در شروع بازدید و موقعی که از دروازه سلطنتی عبور میکنید به نخستین حیاط که به حیاط سپاه معروف است وارد میشوید. از این دروازه به بعد جایی بود که هیچ فردی غیر از شخص سلطان حق ورود سواره با اسب را به آن نداشت و دیگران باید با پای پیاده از آن عبور میکردند. در این قسمت علاوه بر پارکی دیدنی، چندین خرابه متعلق به دوران بیزانس، مرکز ضرب سکه ایمپریال مینت و موزه باستانشناسی قرار گرفتهاند. همچنین کلیسای هاگیا ایرنه که گاهی برای نمایشگاهها و کنسرتها هم از آن استفاده میشود در همین قسمت واقع شده است. بعد از گذر از این بخش و پیش از دروازه دوم چند فروشگاه برای خرید هدیه و باجههای بلیتفروشی نیز قرارگرفتهاند.
بعد از گذشتن از این بخش، از دروازه دوم خواهید گذشت. دروازه دوم یا باب السلام دارای دو برج مراقبت است. علت نامگذاری این دروازه بنام دروازه سلام هم به این دلیل بود که هرکسی که وارد این قسمت میشد قبل از ورود باید به سلطان سلام و درود میفرستاد و پس از این دروازه هم فقط شخص سلطان و خدمهاش اجازه عبور داشتند و مردم معمولی امکان گذشتن از این دروازه را نداشتند. در حال حاضر هم در ورودی این دروازه بایستی از گیتهای امنیتی و کنترل بلیت گذر کنید.
حیاط کاخ توپکاپی استانبول
پس از گذر از این بخش وارد دومین حیاط که حیاط دیوان است میشوید. ماکت مقیاس کوچک کاخ و نقشه بزرگی که نشاندهنده محدوده امپراتوری عثمانی است هم در آنجا قرار دارند. سمت راست حیاط، ساختمانی است که آشپزخانههای کاخ در آن قرار داشته است و در آنها تقریبا 1000 آشپز مشغول طبخ غذا برای 10 هزار ساکن کاخ بودهاند و امروزه مکان نمایشی برای ظروف نقره و چینی ژاپنی شده است. در طرف چپ حیاط هم اقامتگاه مشاوران سلطان یا دیوان قرارگرفته که وزیر یا صدراعظم برای طرح مسائل روزانه یا بازدیدهای خارجی از آن استفاده میکردند. اتاق کناری هم خزانه دیوان بوده که در حال حاضر، به نمایشگاه سلاحهای مورد استفاده آن زمان مبدل شده است. بالای این دو ساختمان هم برجی است که برای کنترل ساحل از آن استفاده میشده است. ورودی حرمسرا هم در همین حیاط و پشت دیوان قرار داشته است.
حرمسرای کاخ توپکاپی
حرمسرای سلطان محمد دوم پس از ساخت کاخ توپکاپی در همان کاخ قدیمی (تا حدود صدسال بعد) باقی ماند تا با روی کار آمدن سلطان مراد سوم، حرمسرا هم به کاخ جدید یا همان توپکاپی منتقل گردد و بهواسطه آن ساختوسازهای بسیاری هم در طول سالیان بعد در قصر صورت گرفت.
حرمسرای کاخ توپکاپی مجموعهای متشکل از اقامتگاهها و ساختمانهایی می باشد که همسران و فرزندان سلطان در آنها اقامت داشته و خواجههای سیاهپوست وظیفه حفاظت از آنها را بر عهده داشتند. جمعیت این بخش در دورهای تاریخی حتی به حدود 500 زن هم رسیده است.
فضای داخلی حرمسرا شامل اتاقهایی برای مادر سلطان و همسران صیغهای و عقدی، حمام ترکی، اتاقهای ختنه کردن غلامان، اقامتگاه مسئول خواجهها و محل ویژه برای شخص سلطان بوده است و در مجموع شامل 400 اتاق میگردد که امروزه بهصورت یک موزه جدا در داخل کاخ قابل دیدن است.
دروازه سعادت قصر توپکاپی استانبول
بعد از گذر از این قسمتها وارد دروازه سوم، دروازه سعادت یا باب همایون میشوید. علت نامگذاری این دروازه این بود که شاه و اهل قصر مناسبتهای بزرگ را در آن جشن میگرفتند. این دروازه توسط خواجههای سفیدپوست مراقبت میشد و کسی بدون اجازه شاه اجازه عبور از آن را نداشته است و موقعی که وارد حیاط سوم یا اندرونی شدید نخستین بنایی که دیده میشود سالن سخنرانی شاه است که در آن سفرای خارجی را به حضور میپذیرفته است. این اتاق با دکوراسیونی زیبا تزئین شده است و پشت آن هم یک کتابخانه قرار داشته است. در بخش راست حیاط، کلکسیونی از لباسهای سلطان و خزانهاش قرار گرفته است که از محبوبترین بخشهای موزه هم به شمار میروند.
در میان اشیای جالبی که در این قسمت وجود دارد میتوان به الماسی 86 قیراطی بنام کاسیکجی، یک زمرد بزرگ، خنجر توپکاپی، چند جاشمعی بزرگ از جنس طلا، چند تخت پادشاهی و نماد سنت جان مقدس اشاره نمود؛ همچنین در سمت چپ حیاط سوم، محل نگهداری آثار مقدس می باشد که از میان آنها میتوان به خرقه، جای پا و یکدندان و موی سر حضرت محمد اشاره نمود. شمشیری از اولین خلفای اسلام و سنگی متعلق به کعبه هم از دیگر آثار این قسمت هستند. در اتاقهای کناری این سالن هم آثار نقاشی از سلطان، مینیاتورها و ساعتهای قدیمی قرار گرفتهاند.
باغ خصوصی صوفی همایون در کاخ توپکاپی
بعد از گذشتن از حیاط سوم، به راههایی میرسیم که ما را به طرف آخرین حیاط قصر و باغ خصوصی شاه که صوفی همایون نام دارد هدایت میکنند. در این حیاط، باغی مملوء از گلهای لاله و سرخ قرار دارد که در بین آنها چند اتاقک با نمایی از شهر قرار گرفتهاند و داخل آنها میتوان به نوشیدن چای و قهوه مشغول گشت و استراحت کرد. این اتاقکها که با نامهای بغداد، صوفی و روان شناخته میشوند متعلق به قرن 17 میلادی هستند که با بهترین کاشیها و منبتکاریهای روی چوب تزئین گردیده اند. اتاقهای ختنه پسران سلطان هم در قسمت راست این حیاط قرار دارند که منظره تنگه بسفر و دریای مرمر از داخل آنها قابل دیدن است. همه اینها و یک مسجد کوچک که در این بخش حیاط قرار گرفتهاند در قرن 19 میلادی بنا شدهاند که میتوانید از آنها بازدید نمایید.
