یکی از آثار تاریخی باشکوه و تماشایی ایران که در شهر ماهان و نزدیکی کرمان درست در وسط شهر قرار گرفته است، آرامگاه شاه نعمت الله ولی می باشد. این بنا مربوط به دوره صفوی می باشدو در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
ساخت آرامگاه شاه نعمتالله ولی در نیمهی نخست قرن نهم یعنی ۸۴۰ هجری قمری آغاز و طی ۶ قرن تا اواخر قرن چهاردهم ادامه پیدا کرده است. این آرامگاه در آغاز به شکل تک بنا با گنبدی مرتفع بر بلندای فضایی چهارگوش در درون باغی بزرگ بود که بعدها به تدریج بناهای دیگری هم به آن افزوده شد. وسعت صحنها و رواقهای اطراف این مرقد چیزی در حدود ۶هزار مترمربع می باشد. این مقبره هفت قرن قدمت دارد. سنگ بنای قسمت مرکزی آرامگاه شاه نعمتالله ولی را «احمدشاه بهمنی دکنی» پادشاه دکن هندوستان گذاشت. بر سر در این آرامگاه تاریخی کتیبهای خیلی گران بها وجود دارد که یادگار ارادت سلطان احمد شاه و فرزند وی به شاه نعمتالله ولی بود که هنوز هم پس از ۵/۵ قرن در این بنا وجود دارد.
احتمال دارد که پنج جفت از درهای ورودی آستانه این مقبره در هندوستان ساخته شده و از آنجا آورده شده است. قطعاتی از فیل عاج نیز در ساخت این درها با نقوش هندسی خاتم کاریشده به کار رفته است.
معماری شاه نعمت الله ولی
آرامگاه شاه نعمت الله ولی را میتوان به جرات آیینهای برای دیدن ویژگی و زیبائیهای هنرهای اصیل ایرانی مثل معماری، کاشیکاری، نقاشی و گچبری دریک دوره چندصد ساله از دوره تیموریان تا کنون قلمداد کرد. چون بعد از آنکه احمد شاه دکنی در سال ۸۴۰ هجری قمری هزینه ساختن بنایی را در شان مزار شاه نعمت الله ولی که در باغی در میان شهر ماهان در آن زمان قرار داشت فرستاد و با آن بارگاهی هشت ضلعی بر روی مزار این عارف ساخته شد؛ سایر پادشاهان ایرانی هم به توسعه این بنا پرداخته و به سهم خود آن را گسترش دادند. در این بین گاهی جنبه هنری و خوش ذوقی خاص هنرمندان ایرانی بر دیگر موارد میچربیده و گاهی نیز تنها به یک مرمت و گچکاری ساده بسنده میکردهاند. به گونهای که در تعمیرات اخیر، اشعار زیبایی با خطی خوش کشف شده است که در دوران قاجار روی آنها را گچ مالیده بودند و چند سال پیش هنگام مرمت این بنا آشکار و ترمیم شدند.
بلندترین منارههای تاریخی ایران
زمانی که سواد شهر ماهان پدیدار میشود، در کنار طبیعتی دیدنی و قشنگ که این باغشهر زیبا را در برگرفته، یکی از نخستین چیزهایی که به چشم میخورد گلدستههای بلندی است. گلدستههایی که ۴۲ متر ارتفاع دارند و معرف آرامگاه شاه نعمت الله ولی هستند.
اگر از طرف شهرهای شمالی و غربی کشورمان و با خودرو شخصی مسافرت میکنید و مسیر شما از سمت شهر جوپار یا محور گردشگری هفت باغ است یا از سمت استانهای شرقی و جنوب شرقی ایران به ماهان میآیید همین که چشمتان به این گلدستهها افتاد توقف نمایید و از آنها عکس بگیرید. چون دیدن دوباره آنها به شما یادآوری میکند شما در زمره افرادی هستید که بلندترین منارههای تاریخی ایران را دیدهاند.
دور تا دور این گلدستهها با کاشیهای زیبا و نقش دار فیروزهای تزیین شده است و نمایی زیبا و باشکوه به این مجموعه بخشیده است. این دو مناره بلند به منارههای “محمد شاهی” معروف هستند و در دوران قاجاریه و زمان محمد شاه قاجار در صحنی که به صحن محمد شاهی شهرت دارد ساخته شدهاند.
بر روی این گلدستهها و به خط زیبا عبارات الله، الله اکبر، لا اله الا الله، محمد، علی درج شده است. در سر در حسینیه که این منارهها در آن قرار گرفتهاند کتیبهای هلالی شکل نصب گردیده است. میتوان تسبیحات اربعه را روی آنها به خط کوفی خواند. دور تا دور این صحن که به حسینیه نیز مشهور است شعر حافظ با مطلع روضه “خلدبرین خلوت درویشان است” بر روی کاشیهایی زیبا نقش بسته است.
نوشتههای تاریخی بر آرامگاه شاه نعمت الله ولی
برسر در شرقی این صحن آیهای از سوره مبارکه اعراف “ان الارض یرثها عبادی الصالحون” جان را جلا میدهد و در دو سوی این آیه نوشته “ابا عبدالله الحسین” است که چشم را مینوازد.
همچنین بالای سردر محمد شاهی آیه “حسبنالله و نعم الوکیل نعم المولی و نعم انصیر” به زیبایی نوشته شده است. اندکی پایینتر بیتی در مدح پیامبر اسلام را میتوان دید که اینگونه است:
شاهنشه انبیا محمد
ماه افسر و افتاب مسند
در قسمتی از دیوار این بنا شناسنامه ساخت این صحن به خط کوفی بنایی نوشته شده است که از آن درمی یابیم که این صحن در عصر زمامداری ناصر الدین شاه و حکمرانی ناصر الدوله سلطانحمید میرزا فرمان فرما و با عمل استاد رضا کرمانی به پایان رسیده است.
برای لذت بردن بیشتر از این منارههای با شکوه با پلکانی مدور میتوان به بالای آنها رسید و از آنجا همه شهر و اطراف آن را دید. جالب است بدانید که این منارهها در زمان مشروطیت سنگر گروهی شده بود که به مجاهدین معروف بودند.
در کتاب روزگاری که گذشت نوشته عبدالحسین صنعتی زاده چنین آمده است که در ماهان منارههای مزارشاه نعمت الله را سنگر کرده بودند. دولتیان و توپچیان ناچارشدند منارهها را به توپ ببندند.
نام فردی که توانسته بود یکی از منارهها را هدف گرفته باعث هراس مجاهدین شده بود رمضان بیک بوده است که رنگی سیاه و دهانی گشاد داشت. البته دومناره کوچکتر هم در این بنا وجود دارد که در صحن مشهور به اتابکی قرار دارند. برای ورود به این مجموعه دو در ورودی اصلی وجود دارد و اخیرا نیز دو در کوچک از طرفین به راههای ورودی اضافه شده است.
یکی از درها که گویا در اصلی بوده است و قدیم از آن داخل مزار میشدند از طرف شرق و در جلوی باغ متولی باشی قرار دارد که با گذشتن از آن نخست به صحن محمد شاهی وارد میشوید و به تازگی بنا بر بازگشایی آنگذاشته شده است.
پس از گذر از این صحن به رواق دارالحفاظ یا شاه عباسی وارد می شوید کتیبه ورودی بالای درب این رواق هم خیلی زیباست و با خط ثلث سفید بر کاشی معرق با زمینه سیاه و آبی اسم سازنده و تاریخ ساخت ان نوشته شده است.
دوستداران خط و نقاشی و کاشیکاری در دور درگاه ورودی به مزار میتوانند ابیاتی از شعرهای شاه نعمت الله را با خط نستعلیق عالی مشاهده کنند که مصرع نخست هربیت به خط فیروزهای بر زمینه لاجوردی و مصرع دوم به خط فیروزهای بر زمینه مشکی با آب طلا در ترنجی به اندازه چهل در پانزده سانتیمتر کار شده است. همچنین دور تا دور این رواق را سوره الفتح را در یک کتیبه گچبری با خط ثلث عالی در زمینه اسلیمی و گل و بته فرا گرفته است.
چگونه به آرامگاه شاه نعمتالله ولی
پس از عبور از شهر کرمان فقط پس از ۳۰ دقیقه رانندگی به شهر ماهان میرسید. با ورود به خیابان امام خمینی که یکی از خیابانهای اصلی این شهر می باشد به راحتی میتوانید گنبد فیروزه ای آرامگاه شاه نعمتالله ولی را ببینید.
جاذبههای اطراف آرامگاه شاه نعمتالله ولی
فاصله باغ شاهزاده از آرامگاه شاه نعمتالله ولی:۵.۵ کیلومتری
هتل های اطراف آرامگاه شاه نعمتالله ولی
هتل سنتی متولی باشی
هتل جهانگردی ماهان
هتل بوم گردی گدین
اقامتگاه بومگردی روشندون
تبلیغات☆افزایش بازدید و افزایش فروش☆ در ارم بلاگ
مشاهده
وبلاگ گردشگری
