امکان ندارد که نام کاشان به گوشتان خورده باشد ولی اسم خانه طباطبایی ها را نشنیده باشد. امکان ندارد که جذابیت خانههای اصیل ایرانی را بدانید ولی هنوز در سرسرای چشمنواز خانه طباطبایی ها قدم نگذاشته باشید. خانهای که به بهشت خانههای ایران معروف است و به قدری دارای ظرافت هنری است که نگاه هر بینندهای را به خود جلب میکند. اثری که هنر و معماری موجود در آن ترکیب درخشانی ایجاد نموده است و اثری مهم در بین آثار تاریخی ایران است.
بنای بیمانند طباطباییها یکی از مشهورترین بناهای عصر قاجار می باشد و در سال ۱۲۵۰ هجری قمری توسط یکی از تاجران معروف و ثروتمند آن عصر به اسم سید جعفر طباطبایی در شهر کاشان ایجاد شد. این خانه دارای ۴۷۳۰ مترمربع مساحت است و بنای آن حدودا ۱۰ سال به درازا کشیده است و در زمره مهم ترین مکانهای دیدنی و جاذبه های گردشگری شهر کاشان قرار دارد.
معماری درخشان و زیبای خانه طباطبایی ها
علی مریمی کاشانی، معمار مشهور آن زمان، مسئولیت طراحی و ایجاد این اثر را بر عهده داشته است و قطعا موفق شده یکی از دیدنی ترین و مهم ترین آثار معماری اصیل ایرانی را همچون شاهکار هنری باشکوهی بیافریند. معماری مشهور و خبره که در پیشینه خود ساخت بناهای درخشانی مثل خانه بروجردیها و خانه امینالدوله را ثبت نموده است ولی بی تردید خانه طباطبایی ها بزرگترین اثر این معمار توانای ایرانی می باشد.
در زیباسازی این اثر باشکوه یکی از شاگردان صنیعالملک کاشانی نقش مهمی داشته است و کار طراحی، نقاشی و نیز گچبریهای ساختمان را بر عهده گرفته است البته باید گفت صنیعالملک کاشانی هنرمند مهم آن زمان، بر روند کار کاملا نظارت داشته است.
سید جعفر طباطبایی یک تاجر فرش بود و به همین جهت بنا به سفارش او همه گچبریهای استفاده شده در ساختمان، از نقوش اصیل فرش ایرانی می باشد و زیبایی و شکوه بنا به مقدار قابل ملاحظه ای مدیون نقش و نگار خاص آن است و همین مسئله موجب شده است که معماری و هنر به کار رفته در این اثر تا اندازه زیادی بکر و نوین باشد.
خانه طباطباییها سه بخش اصلی دارد که شامل بخش اندرونی، بخش بیرونی و نیز قسمتی ویژه خدمه است. این بنا در محله سلطان امیراحمد کاشان قرار گرفته که یکی از محلههای قدیمی و سنتی کاشان به حساب میآید.
معماری این خانه مثل دیگر خانههای مربوط به عصر قاجار به شکل کاملا درونگرا و اسلامی شکل گرفته، به این شکل که هرگز در فضای بیرونی نمیشود محیط داخلی خانه و یا اتاقها را دید. این خانه ۴۰ اتاق، چهار حیاط، چهار سرداب یا زیرزمین، سه عدد بادگیر و دو رشته قنات دارد.
از بین کوچهای باریک عبور می کنیم و داخل خانه میشویم. در ورودی این خانه نسبتا کوچک می باشد و در نگاه اول هرگز انتظار نمیرود که با اثری به این عظمت و زیبایی برخورد نمایید. در آغاز ورود به این خانه ۲۰ پله قرار گرفته است که پس از طی کردن آن به حیاط وسیع و پرنوری خواهیم رسید که با نام حیاط بیرونی شناخته میگردد، اتاق شاهنشین در این بخش از خانه واقع شده و زیبایی خاصی به آن داده است. به علاوه ایوان آینه، چندین اتاق و حیاط خلوت هم در این قسمت هستند.
زیباترین بخش خانه، شاهنشین می باشد. این اتاق هفتدری، جذابیت و زیبایی ویژه ای دارد و میشود در همه جای آن ظرافتها و تزئینات زیبایی را دید. آیینهکاریها، گچبریها، مقرنسبندیها همگی به بهترین طرز ممکن در کنار هم واقع شده اند. در قسمت جلویی شاهنشین، ایوان آینه واقع شده است. در طراحی سقف ایوان آیینه از الگوها و قالبهای اصیل فرش ایرانی تاثیر گرفته شده و با وجود فانوسهای آویز، جذابیت آن دوبرابر شده است.
افزون بر حیاط بیرونی، دو حیاط دیگر که به نسبت کوچکتر می باشند در قسمت درونی و نیز یک حیاط برای خدمه خانه تعبیه گردیده است. در میانه حیاط بیرونی حوضی بزرگ واقع شده و در دو سمت آن باغچههایی به شکل هندسی هشت ضلعی قرار گرفته که به طرز کاملا قرینه نسبت به هم می باشند و زیبایی خاصی به فضا میدهند.
به نسبت قسمت بیرونی و شاهنشین، بخش درونی خانه خیلی سادهتر طراحی گردیده است. خانواده طباطبایی در قسمت اندرونی خانه می زیستند. قسمت داخلی شامل یک اتاق پنج دری در مرکز می باشد و در دو سوی آن دو حیاط ساخته شده است.
در زیر بخش اندرونی خانه، یکی از سردابها یا زیرزمینها واقع شده است و به علت رطوبتی که از آب حوض حیاط داخل این سرداب میگردد، دارای دمایی به نسبت خنکتر و ملایمتر می باشد. نکته مهم اینکه در تابستان دمای این بخش از خانه نسبت به محیط پیرامون ۱۵ تا ۲۰ درجه خنکتر می باشد.
علاوه بر بخش بیرونی و اندرونی این خانه، قسمتی نیز به عنوان محلی برای زندگی خدمه ایجاد شده که شامل مطبخ، حیاط، چند اتاق و سرداب می باشد.
نکته قابل ملاحظه خانههای غصر قاجار، کارکردهای مختلف هر قسمت از خانه می باشد و هر بخش از خانه به طرزی ویژه و برای هدفی معین طراحی شده است که زیبایی خاصی دارد.
سراسر این خانه مملوء است از گچکاریها و آیینهکاریهای ویژه. بهره بردن از شیشههای رنگی به بنا، زیبایی بصری ویژه ای بخشیده است و در هر قسمت خانه که قدم میگذارید ذوق و هنر خاص معمار آن را با همه وجود خود احساس مینمایید. در هر قسمت از این خانه تاریخی، تصویری تازه خلق میگردد که هیچووقت از خاطر نمی برید.
خانه طباطبایی های کاشان در زمره یکی از خانههای اصیل ایرانی اسلامی قرار دارد و اثری بیهمتا در معماری ایران می باشد. این اثر تا به حال چند بار مرمت شده است و در زمان فعلی با شماره ثبت ۱۵۰۴ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
آدرس خانه طباطباییها
خانه طباطبایی ها در خیابان علوی و محله سلطان امیراحمد شهر زیبای کاشان واقع شده است. این ناحیه به عنوان بافت تاریخی شهر شناخته شده و بقیه مکانهای تاریخی کاشان در فاصله اندکی نسبت به هم واقع شده اند و به سادگی میشود به خانههای تاریخی قرار گرفته در این منطقه سری زد و گردشی لذت بخش را تجربه کرد.
تبلیغات☆افزایش بازدید و افزایش فروش☆ در ارم بلاگ
مشاهده
وبلاگ گردشگری
مطلب مرتبط
زیباترین شهرهای اروپا- لیسبون
